Asbest in speelzand. Onrust, terugroepacties, politieke reactie en onderzoek
Een bericht in het AD van 4 februari 2026 veroorzaakt onrust in het land. Hierin staat dat in meerdere speelzandproducten asbest was aangetroffen. Gevolg is dat de kinderopvangbranche haar leden adviseert om sommige varianten van speelgoedzand voorlopig niet meer te gebruiken. Meerdere bedrijven, zoals Action en Hema roepen hun speelzandproducten terug. Volgens het tv-programma Radar gaat het om een groeiend aantal producten en is er onrust onder consumenten over de veiligheid van speelzand.
Onrust leidt tot Kamervragen en reactie staatssecretaris
De berichtgeving leidt tot politieke aandacht en Kamervragen. In een Kamerbrief van 20 februari 2026 informeert staatssecretaris Tielen (Jeugd, Preventie en Sport) de Tweede Kamer over de stand van zaken. In de brief staat dat producenten en importeurs verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van hun producten en moeten voldoen aan de geldende regelgeving. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht en heeft het onderzoek naar speelzand geïntensiveerd. Onderzocht wordt hoe het asbest in het speelzand terecht is gekomen. Daarbij wordt gekeken naar de herkomst van het zand en mogelijke verontreiniging tijdens winning, transport of verwerking. De staatssecretaris geeft aan dat, indien nodig, aanvullende maatregelen worden overwogen om de veiligheid beter te borgen.
NVWA intensiveert onderzoek
De NVWA start onderzoek en breidt dit uit naarmate meer signalen binnenkomen. Op 13 maart meldt de autoriteit dat het merendeel van de onderzochte speelzandproducten geen asbest bevat. Tegelijkertijd is in een deel van de producten wél asbest aangetroffen. De NVWA geeft aan dat het in die gevallen gaat om hoeveelheden onder de wettelijke limiet. In vijf van de 99 onderzochte producten zit zo veel asbest dat ze direct uit de verkoop zijn gehaald |(zie foto). De NVWA publiceert daarnaast informatie voor consumenten, waaronder antwoorden op veelgestelde vragen over asbest in speelzand.
Internationale chaos
Op 23 maart meldt het AD dat het binnen Europa chaos troef is rond speelgoed waarin asbest is gevonden. De productwaarschuwingen stapelen zich op, maar verschillen van land tot land. In het Europese systeem Saftety Gate dat overzicht moet bieden ontbreken veel producten met een asbestwaarschuwing die via de nationale toezichthouders wel te vinden zijn.
Conclusie NVWA en reactie Ministerie van Volksgezondheid
Op 8 april concludeert de NVWA op basis van onderzoek van het RIVM dat het gezondheidsrisico van speelzand dat voldoet aan de wettelijke eisen verwaarloosbaar is. Bij jarenlang vaak spelen met speelzand dat niet aan de wettelijke limiet voor asbest voldoet, is er mogelijk een gezondheidsrisico.
Een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid laat weten dat een strengere norm voor de hoeveelheid asbest in speelzand nodig is. Het ministerie vraagt het RIVM om – mede op basis van het onderzoek – een voorstel te doen voor een nieuwe norm voor asbest in speelgoed.
Reactie Ministerie van Volksgezondheid
Simone Aarendonk
Beleidsmedewerker
[email protected]
April 2026
Bronnen:
AD.nl, 4 februari 2026
NOS.nl, 5 februari 2026
NOS.nl, 20 februari 2026
Radar.avrotros.nl, 20 februari 2026
Rijksoverheid.nl, 20 februari 2026
NVWA.nl, 12 februari 2026
NVWA.nl, 13 maart 2026
AD.nl, 23 maart 2026
RIVM.nl, 8 april 2026
NVWA.nl, 8 april 2026
NOS.nl, 9 april 2026